Marmara'dan kaçmaz
Marmara Adası,
Çanakkale Boğazı'na 40,
İstanbul Boğazı'na 60,
ve Trakya Hasköy Burnu'na 11 deniz mili uzaklıkta.
En yüksek yeri 710 metre .
Tepesine çıktın mı, tüm Marmara Denizi ayaklarının altında.
Bir sahilinden diğerine tekne ne kelime istavrit geçse görüyorsun…

En baba ada
Adanın yüzölçümü 120 kilometrekareye yakın.
Çevresindeki Avşa Adası'nın 6, Ekinlik Adası'nın 48 katı.
Marmara Denizi'ndeki adaların en büyüğü…

Akarsu yok
Adada belirli bir akarsu bulunmuyor.
Baharda yağışlarla oluşan derecikler, yazın yok oluyor.
Su ihtiyacı yeraltı kaynaklarından karşılanıyor.

Yerleşim yerleri
Adada 6 ayrı yerleşim yeri bulunuyor.
Çınarlı köyü, ilçe merkezi Marmara, Gündoğdu, Topağaç, Asmalı köyleri adanın güneyinde batıdan doğuya doğru yan yana sıralanıyor.
Saraylar beldesi, mermer yataklarının yoğun olduğu yerde,
adanın Kuzeyinde yer alıyor.

Balığı bol ama
Adanın başlıca gelir kaynaklarından biri de balıkçılık…
Tabii balık bol olursa.
15 gündür (10-25 Ağustos 2009) Marmara Denizi çevresinde turluyorum.
İstavritten öte deniz balığı yiyemedim.
Demem o ki, Marmara'da olta sallayanların işi bu yıl hayli zor görünüyor…

Turizm potansiyeli yüksek
Bana kalırsa adanın turizm potansiyeli,
elindeki diğer her şeyden daha büyük.
Nitekim, denizi tertemiz.
Tüm yerleşim yerleri sevimli.
Hepsinin önü, sağı, solu doğal plaj.
Yetmez, çevresinde onlarca el değmemiş koy var.
Sahil, salaş çay bahçeleri, restoranlarla dolu.

Yeşil mi yeşil
Adanın yarısı çam ormanı.
Sahil kesimleri üzüm bağları ve zeytinliklerle kaplı.
Plajlarında bile iğde ağaçları var.
Demem o ki yeşili bol.

Halkı medeni
Sadece doğası mı, halkı da güzel.
Kimse kimseyi rahatsız etmiyor.
Kadınlara kızlara dönüp bakmıyor.
Kimse kimsenin işine karışmıyor.
Ramazan'da gidiyorsun.
Rakını şarabını keyifle içebiliyorsun…
Kısaca huzurlu bir yerdesin…

Farkında olan yok
Ada tam turizm merkezi olacak yer…
Ama bana sorarsan, bunun farkında olan pek yok…

Kışın ıssız
Adanın yaz ve kış görünümü çok farklı.
Yazın hayli kalabalıklaşan ada, kış gelince ıssızlaşıyor.
Kuzeydeki mermer ocakları dışında pek hareket olmuyor.

Nem kapmazsın
Burası ada olmasına karşın nem oranı sıfır.
Nasıl olur dersen, mermer yatakları rutubeti emiyor.
Haliyle insan ömrü de uzuyor.
85'lik nineler kurabiye, 97'lik dedeleri balık satıyor.

Miletoslular “start” veriyor
Tarihi antik çağda Miletoslulara kadar gidiyor.
İlk kenti Prokonnesos, bir ticaret kolonisi olarak kuruluyor.
Ada ticaret yolları üzerinde olduğu için her fırsatını bulan yağmalıyor…
Bunda geniş mermer yataklarının bulunması da önemli rol oynuyor.

Romalılar
Romalılar burayı ileri karakol ve sürgün yeri olarak kullanıyor.
Hristiyanlar'ı gemilere yükleyip yükleyip buraya atıyorlar.

Bizaslılar
Bizans döneminde deniz üssü olarak kulanılmaya devam ediyor.
Bu arada keşişler yerleşiyor.

Osmanlılar
15'nci yüzyılda Osmanlı hakimiyetine geçiyor.
Ada'ya Türkler geliyor.

Mübadele
Ada halkının çoğunluğunu oluşturan Rumlar, Türkler'le 400 yıl kardeş kardeş yaşıyor.
Rumlar, Lozan Antlaşması'nın (1923) mübadele maddesi hükümleri gereğince Yunanistan'a gidiyor.
Yerlerine, Karadeniz Bölgesi'nden, Girit Adası'ndan, Balkanlar'dan gelen Türkler yerleştiriliyor…

Kilisesi de olmasa
Adadan değişik medeniyetler gelip geçiyor.
Yine de ayakta kalan bir tek esere rastlanmıyor.
Saraylar'daki açık hava müzesinde mermer sütunlar, sütun başları sergileniyor.
Yana Çiftliği mevkiinde küçük bir kilise bulunuyor.
Bunlar da olmasa, insan geçmişte burada yaşam olduğuna inanamıyor.

Kafanı dinlersin
Gürültüden patırtıdan uzak bir tatil yaparsın.
Tertemiz denizinin keyfini çıkarırsın.
Adayı turlarsın. Kahveni bir köyde içer, çayını başka köyde yudumlarsın.
Sandal, çapari kiralar balığa çıkarsın.
Marmara'dan tekne kiralar, adanın kara ulaşımı olmayan eşsiz koylarında yüzersin.
Treking, hiking parkurları sayısızdır.
Tırmanma merakın varsa, tırmanabildiğin kadar tırmanırsın…
Adada yaz aylarında iki disko açılıyor.
Çok meraklıysan gider, iyi kötü kurtlarını dökersin.

Çevre adalar
Avşa, Paşalimanı ve Ekinlik adalarına neredeyse yüzme mesafesindesin.
Ama bizde denizcilik çok geliştiği için,
adalar arasında ring sefer yapmak kimsenin aklına gelmez..
Demem o ki özel teknen yoksa buralara günübirlik gidemezsin.

Adadaki yerleşimler
Neyseki adadaki yerleşim yerleri keyiflidir de, başka yerler aramazsın. Çınarlı köyü, ilçe merkezi Marmara, Gündoğdu, Topağacı, Asmalı köyleri adanın güneyinde batıdan doğuya doğru yan yana sıralanır.
Saraylar beldesi, mermer yataklarının yoğun olduğu yerde,
adanın Kuzeyinde yer alır.

İlçe merkezi Marmara, adanın giriş kapısı